„Superalkohol” z Hawajów pokazuje, jak złożona jest kosmochemia

21 lipca 2025, 13:43

Superalkohol stworzony na University of Hawaiʻi pokazuje, że środowisko chemiczne przestrzeni kosmicznej może być znacznie bardziej zróżnicowane, niż sądzimy, i mogą tam zachodzić niespodziewane reakcje chemiczne. Naukowcy z Hawajów uzyskali molekułę, o której do niedawna sądzono, że jest zbyt niestabilna, by mogła istnieć. Tetrahydroksymetan to jedyny alkohol z czterema grupami hydroksylowymi dołączonymi do pojedynczego atomu węgla.



Iluzja przyspiesza pobieranie plików

9 kwietnia 2010, 11:19

Jedną z najbardziej frustrujących czynności związaną z obsługą komputera jest oczekiwanie na ściągnięcie pliku. Chris Harrison z Carnegie Mellon University uważa, że frustrację można zmniejszyć stosując wizualną sztuczkę, która oszuka nasz mózg sugerując, iż pobieranie odbywa się o 10% szybciej niż w rzeczywistości.


Opercja mózgu z dostępem przez policzek

16 października 2014, 13:28

Pięć lat temu naukowcy z Vanderbilt University zaczęli myśleć o mniej inwazyjnej metodzie dostawania się do nisko położonego ogniska padaczkowego przez policzek. Operatorem miał być pneumatyczny robot, przystosowany do działania w silnym polu magnetycznym generowanym przez skaner do rezonansu magnetycznego. Wymagało to także stworzenia igły ze stopu metali z pamięcią kształtu.


Falochron sprzed 7 tys. lat to najstarsza znana struktura zabezpieczająca przed wzrostem poziomu morza

19 grudnia 2019, 11:50

Neolityczni mieszkańcy wybrzeża Karmel w Izraelu wybudowali 7 tys. lat temu falochron. To najstarsza znana struktura zabezpieczająca przed wzrostem poziomu morza. Odkrycia w Tel Hreiz dokonała międzynarodowa ekipa.


Jony w rozbłyskach słonecznych osiągają 6-krotnie wyższe temperatury niż sądzono

17 września 2025, 15:00

Jony wystrzeliwane podczas rozbłysków słonecznych są 6,5-krotnie cieplejsze niż dotychczas sądzono, donoszą naukowcy z Wielkiej Brytanii i USA. Ich odkrycie stanowi jednocześnie rozwiązanie zagadki, która od lat 70. XX wieku trapiła specjalistów zajmujących się badaniem naszej gwiazdy. Wówczas zauważono, że linie spektralne promieniowania słonecznego są szersze niż spodziewane w zakresie ekstremalnego ultrafioletu i promieniowania rentgenowskiego. Przez 50 lat uważano, że ma to związek z turbulencjami, jednak nikt nie potrafił zidentyfikować natury tych turbulencji, co stawiało całą hipotezę pod znakiem zapytania.


Lemoniada — odkamieniacz dla nerek

25 kwietnia 2010, 09:32

Kamica nerkowa to powszechna choroba, z której wielu sobie nie zdaje sprawy. Do czasu aż dopadnie ich atak bólu. Usuwanie kamieni nerkowych nie jest trudne, ale to powracająca dolegliwość. Jest jednak niekłopotliwy sposób, aby in zapobiegać: lemoniada.


Rzymski talerz w Japonii

14 listopada 2014, 10:26

Ciemnoniebieski talerz, wydobyty z pochodzącego z V wieku grobu w japońskiej prowincji Nara to dowód na istnienie łączności handlowej pomiędzy Japonią a Cesarstwem Rzymskim. Badania przeprowadzone metodą spektroskopii fluorescencji rentgenowskiej wykazały, że skład chemiczny naczynia jest niemal identyczny z rzymskimi wyrobami z II wieku n.e. i wcześniejszymi.


Rolls-Royce zapowiada budowę kieszonkowych elektrowni jądrowych

27 stycznia 2020, 09:32

Rolls-Royce zapowiada, że do roku 2029 uruchomi pierwsze niewielkie reaktory jądrowe. Mają być one znacznie mniejsze i tańsze niż tradycyjne elektrownie jądrowe, a ich budowa ma trwać znacznie krócej


Gorąca galaktyka Y1 rodzi gwiazdy w szybkim tempie. Pozwoli rozwiązać kosmiczną zagadkę

12 listopada 2025, 11:16

Na krańcach wszechświata astronomowie odkryli niezwykle gorącą galaktykę, w której gwiazdy powstają 180 razy szybciej, niż w Drodze Mlecznej. Galaktyka Y1 znajduje się w odległości ponad 13 miliardów lat świetlnych od nas, jej obserwacje pozwalają więc na badanie procesu tworzenia się pierwszej generacji gwiazd. Powstawały one w warunkach zupełnie innych niż gwiazdy tworzone w pobliskich nam galaktykach. To właśnie dlatego odkrycie, o którym poinformowano na łamach Monthly Notices of the Royal Astronomical Society jest tak fascynujące.


Jednorazowe kubki

Lubimy solidne rzeczy, kupujemy byle jakie

10 maja 2010, 14:25

Kupujemy, wyrzucamy, kupujemy, wyrzucamy, zaczyna się nas już zgryźliwie nazywać homo consumens. Czy jednak naprawdę lubimy ciągłe wyrzucanie naszych przedmiotów, żeby kupić nowe? Czy może jednak cenimy rzeczy trwałe, których coraz mniej w naszym otoczeniu?


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk